آبادانی و توسعه روستاها

جهت‌گیری كلی برنامه كارشناسی آبادانی و توسعه روستاها بر آن است كه فارغ‌التحصیلان این دوره بعد از طی مباحث عمومی و كلی دروس مهندسی، در حد نیاز روستاها بر مسائل معماری روستاها و طرح‌های جامع روستایی، ایجاد ساختمان‌های مقاوم و بهسازی ساختمان‌ها، راه‌سازی و جمع‌آوری و انتقال آب و استفاده از روش‌ها و ماشین‌آلات مناسب در امر كشاورزی آشنایی و تبحر پیدا كنند. فارغ‌التحصیلان این دوره می‌توانند در بخش‌های دولتی و خصوصی مانند شورای ده و روستاها، وزارت جهاد كشاورزی، سازمان محیط‌ زیست،‌ مركز توسعه خدمات روستایی و كشاورزی فعالیت نمایند.

الكترونیك هواپیمایی

بخش عمده‌ای از سیستم‌های زمینی كه سلامت و ایمنی یك پرواز را تضمین می‌كنند، تجهیزات الكترونیكی هستند. افرادی كه با این تجهیزات كار كرده و آنها را تعمیر می‌كنند باید علاوه بر آشنایی با الكترونیك عمومی، با الكترونیك تخصصی هواپیما نیز آشنا باشند؛ یعنی در سازمان هواپیمایی كشوری نیاز به تلفیقی از یك دوره الكترونیك عمومی با الكترونیك تخصصی است. در ضمن، این دوره آن‌قدر كوتاه نیست كه بتوان به عنوان یك دوره كوتاه مدت، به فارغ‌التحصیلان كاردانی یا كارشناسی برق آموزش داد. از این رو، دورة تخصصی الكترونیك هواپیمایی در مقطع كاردانی و كارشناسی در وزارت علوم ارائه شده است و فارغ‌التحصیلان این رشته، با توجه به توان و تخصص خود، در سازمان هواپیمایی كشوری به كار گمارده می‌شوند.

دروس رشته الكترونیك هواپیمایی، به ویژه در مقطع كارشناسی، شباهت بسیاری به دروس رشته مهندسی برق گرایش مخابرات دارد؛ یعنی حدود 90% دروس این دو رشته مشابه است و 10 یا حداكثر 15 درصد از دروس نیز دروس تخصصی الكترونیك هواپیما مثل دوره‌های تخصصی ILS، VOR یا دوره‌های مقررات ناوبری است. به همین دلیل، فارغ‌التحصیل این رشته به غیر از صنعت هواپیمایی می‌تواند در صنعت مخابرات نیز مشغول به فعالیت شود.

توانایی‌های لازم : توانایی‌های لازم برای این رشته مانند رشته اویونیك هواپیما است.

موقعیت شغلی در ایران : سازمان هواپیمایی كشوری به تخصص‌ فارغ‌التحصیلان این رشته‌، نیاز بسیاری دارد.

مثلاً برای سیستم‌های زمینی كه در فرودگاه‌ها نصب می‌شود یا نقاط كور داخل كشور مثل كویر كه هواپیما از آنجا عبور می‌كند و باید بتواند موقعیت خود را در این مناطق نیز به فرودگاه گزارش كند،‌ نیاز به متخصصان الكترونیك هواپیما است؛ افرادی كه به تعمیر، نگهداری و سرویس سیستم‌های الكترونیكی موجود می‌پردازند.

درس‌های این رشته در طول تحصیل:

دروس پایه:ریاضی عمومی، ریاضی كاربردی،‌ فیزیك.

دروس اصلی و تخصصی: مدار الكتریكی، الكترونیك، مدارهای منطقی، اندازه‌گیری الكتریكی، ماشین‌های الكتریكی، نقشه‌كشی صنعتی، برنامه‌نویسی كامپیوتر، اصول فرستنده و گیرنده، سیستم‌های كمك‌ناوبری، سیستم‌های مخابرات هواپیمایی، قوانین رادیویی، زبان تخصصی هواپیمایی، كارآموزی CNS/ATM (بسیاری از درس‌های این رشته همراه با آزمایشگاه است).

امور گمركی

نقش مهم و حساس گمرك در حمایت از صنایع و تولیدات داخلی و اجرای مطلوب سیاست‌های تجارت خارجی ایجاب می‌كند كه نیروی انسانی سازمان گمرك جمهوری اسلامی ایران با گذراندن دوره‌های آموزشی عالی،‌ دانش و تجربه مورد نیاز گمرك را برای توانایی انجام وظایف محوله و كارآیی مطلوب كسب نمایند. دوره كاردانی امور گمركی با برنامه‌ای كه پاسخگوی نیازهای روز جامعه گمركی جمهوری اسلامی ایران است، می‌تواند كادر كارآمد و ورزیده گمركی را در بخش دولتی و بخش خصوصی تربیت كند. در واقع هدف این دوره تربیت افرادی است كه بتوانند قسمتی از نیروی انسانی مورد نیاز بخش دولتی را به ویژه در ارتباط با اجرای قانون امور گمركی و آئین‌نامه اجرایی آن،‌مقررات صادرات و واردات و دیگر قوانین و مقررات مرتبط با گمرك تأمین‌كنند.

موقعیت شغلی در ایران: فار‎غ‌التحصیلان دوره كاردانی امور گمركی قادر به انجام فعالیت‌های زیر خواهند بود:

ارائه خدمت مفید در مشاغل ارزیاب گمرك، مدیر امور گمركی، كارشناسی امور گمركی (در صورت كسب تجارب و احراز شرایط) و سایر امور فنی و اجرائی مربوط، جهت اجرای وظایف اصلی گمرك ایران.

درس‌های این رشته در طول تحصیل:

دروس پایه و اصلی:اقتصاد خرد، اقتصاد كلان، ریاضیات پایه، كلیات حقوق، حقوق و مقررات مدنی ، حقوق تجارت، حقوق اساسی و آشنائی با تشكیلات جمهوری اسلامی ایران، مبانی سازمان و مدیریت، مالیه عمومی و خط‌مشی مالی دولت‌ها، مسائل بانكی و اعتبارت اسنادی، مكاتبات بازرگانی به زبان انگلیسی، اصول بیمه.

دروس تخصصی:قوانین و مقررات گمركی، طبقه‌بندی كالا، شیمی كانی‌ها و فلزات، شناخت الیاف‌سنجی و مصنوعات آنها، سازمان‌ها و كنوانسیون‌های بین‌المللی گمركی، آشنایی با صنعت حمل و نقل، مقررات عمومی صادرات و واردات، زبان انگلیسی متون تخصصی،‌ سازمان و وظایف گمرك.

تعمیر و نگهداری هواپیما

سال 1903 وقتی نخستین هواپیما توسط برادارن رایت به پرواز درآمد،‌ مهمترین دغدغه آنها حفظ سلامت و ایمنی هواپیما و سرنشینان آن بود. امروز نیز پس از گذشت یك قرن در حالی كه بشر به اعماق فضای خارج از جو زمین راه گشوده و به نرمی بر ماه فرود آمده است, سفینه‌های فضایی بدون سرنشین، سیاره‌های مریخ، زهره, زحل و ... را عكس‌برداری و مطالعه كرده‌اند و هواپیماها در كوتاه‌ترین زمان اقیانوس‌ها و قاره‌هارا در می‌نوردند؛ هنوز مهمترین مسأله برای كارخانه‌های هواپیماسازی و شركت‌های هواپیمایی، پروازی ایمن و مطمئن است.

امّا چگونه می‌توان سلامت و ایمنی یك پرواز را تضمین كرد؟

یكی از مهمترین كارها در این زمینه، اطمینان از سلامت كامل بدنه، موتور و سیستم‌های داخلی یك هواپیما است. كاری كه توسط متخصصان تعمیر و نگهداری هواپیما انجام می‌گیرد.

دانشجویان رشته تعمیر و نگهداری هواپیما در چهار بخش، اطلاعات پایه را كسب می‌كنند كه این چهار بخش عبارتند از:

الف) زبان انگلیسی،‌ زیرا اكثر كتب درسی این رشته به زبان انگلیسی است.

ب) دانش عمومی و پایه، شامل: فیزیك، مكانیك،‌ ترمودینامیك و ...

پ) دانش تخصصی، شامل: آئرودینامیك، موتور جت، موتور پیستوله، بدنه هواپیما، سیستم‌های آلات دقیق هواپیما (دانشجویان كارگاه‌های عملی این دروس را نیز می‌گذرانند.)

ت) كارگاه‌های تخصصی كه شامل دروس عملی درس‌های تخصصی می‌شود.

پس از پایان تحصیلات دانشگاهی نیز فارغ‌التحصیلان این رشته به هواپیمایی كشوری معرفی می‌شوند تا در آزمون نهایی موتور یا بدنه هواپیما شركت كنند و در صورت موفقیت در این آزمون، به آنها مدرك پایه داده می‌شود كه براساس این مدرك می‌توانند در شركت‌های حمل و نقل هوایی یا كارخانه‌های تعمیر موتور و بدنه هواپیما استخدام ‌شوند. گفتنی است كه بسیاری از متخصصان تعمیر و نگهداری هواپیما پس از چند سال فعالیت در یك شركت یا كارخانه، و به دست آوردن تجربه و تخصص لازم،‌ براساس نیاز شركت یا كارخانه مورد نظر برای آزمون تخصصی به هواپیمایی كشوری معرفی می‌شوند. برای مثال یك متخصص تعمیر و نگهداری هواپیما امكان دارد برای تخصص موتور بوئینگ 747 یا بدنه ایرباس و موارد دیگر به هواپیما كشوری معرفی شود و در صورتی كه در آزمون تخصصی این رشته موفق گردد به او مدرك تخصصی داده می‌شود و براساس این مدرك می‌تواند به هواپیمایی كه در آن تخصص پیدا كرده است،‌ اجازه پرواز دهد و از لحاظ فنی، صلاحیت پرواز هواپیمای مورد نظر را تأیید نماید.

توانایی‌های لازم:

متخصص تعمیر و نگهداری هواپیما را می‌توان پزشك هواپیما دانست چون همان‌طور كه پزشك باید بدن انسان را كاملاً بشناسد، یك متخصص تعمیر و نگهداری هواپیما نیز باید تمام اجزای هواپیما را بشناسد تا اگر مشكلی پیش آمد، متوجه شود كه این مشكل مربوط به كدام قطعه است و با تعمیر یا تعویض قطعه مورد نظر، ایمنی یك پرواز را تضمین كند. از همین‌رو دانشجوی این رشته باید خلاقیت، پشتكار و علاقه فراوان به كارهای فنی داشته باشد تا بتواند دروس متفاوت و متنوع این رشته را با موفقیت مطالعه كرده و در نهایت متخصص توانمندی شود.

همچنین دانشجوی این رشته باید به ریاضیات و فیزیك و مكانیك علاقه‌مند باشد. در ضمن دانشجویی كه به فكر پشت میزنشینی و كاری تمیز و مرتب و خارج از محیط كارگاه باشد، در این رشته موفق نخواهد شد. دانشجوی تعمیر و نگهداری هواپیما باید لباس كار بپوشد و از كارهای بسیار ساده كارگاه حتی شستن قطعات هواپیما شروع كند و به تدریج مطالب را فرا بگیرد؛ بدون این كه از كار كردن و فعالیت در كارگاه ابایی داشته باشد.

گفتنی است كه رشته تعمیر و نگهداری هواپیما تنها از بین داوطلبان مرد دانشجو می‌پذیرد.

موقعیت شغلی در ایران:

سازمان هواپیمایی ناظر و كنترل كننده صنعت تعمیر و نگهداری هواپیما است به همین دلیل بازار كار وسیعی برای فارغ‌التحصیلان این رشته ندارد اما شركت‌های حمل و نقل هوایی مثل آسمان، هما، كیش‌ایر و شركت‌های تعمیر اساسی موتور و بدنه هواپیما مثل صنایع هواپیمایی ایران سها، هلی‌كوپتر سازی پنها و هواپیما سازی ایران هسا و بعضی از شركت‌هایی كه كارهای جنبی در زمینه تعمیر و نگهدای موتور و بدنه هواپیما انجام می‌دهند، مراكز اصلی جذب فارغ‌التحصیلان این رشته هستند. از سوی دیگر تعدادی از فارغ‌التحصیلان با توجه به اطلاعات خوبی كه در زمینه مكانیك و الكترونیك دارند، جذب كارخانه‌ها و شركت‌های دیگر مثل ایران خودرو می‌شوند و در كل می‌توان گفت كه هیچ یك از فارغ‌التحصیلان توانمند این رشته بیكار نمی‌مانند.

درس‌های این رشته در طول تحصیل:

دروس پایه:ریاضی عمومی، فیزیك مكانیك، فیزیك حرارت، شیمی عمومی، فیزیك الكتریسته و مغناطیس، برنامه‌نویسی كامپیوتر، معادلات دیفرانسیل.

دروس اصلی و تخصصی:استاتیك،‌ مبانی مهندسی برق الكترونیك، مقاومت مصالح، دینامیك عمومی، اصول ارتعاشات، تئوری ماشین، مكانیك سیالات عمومی، ترمودینامیك عمومی، علم مواد،‌ تكنولوژی و روش‌های جوشكاری، كارگاه جوشكاری، طراحی اجزاء ماشین، ایمنی در محیط كار، انتقال حرارت عمومی،‌ نقشه‌كشی صنعتی،‌ اصول مدیریت، آئرودینامیك، كارگاه ماشین‌ابزار،‌ پروسه‌های ساخت و مواد، مبانی و كنترل خوردگی، تست‌های غیرمخرب، ساختمان هواپیما،‌ مكانیك پرواز، موتورهای پیستونی، كارگاه موتورهای پیستونی، موتور جت،‌ نقشه‌كشی تخصصی،‌ كارگاه تعمیر بال و بدنه،‌ سیستم‌های الكتریكی هواپیما، سیستم‌های اندازه‌گیری و آلات دقیق هوایی، آنالیز سیستم‌های هواپیما، كارگاه سیستم‌های هواپیما، زبان تخصصی سیستم‌های مكانیكی هواپیما مقرارت هواپیمایی، كارآموزی، پروژه تخصصی.

(بسیاری از درس‌های این رشته همراه با آزمایشگاه است.)

تكنولوژی ماشین‌های كشاورزی

تسطیح و تهیه زمین، كاشت، برداشت و نگهداری محصولات زراعی و باغی و دامی نیازمند به ماشین‌آلات مختلف و متعددی است كه كاربرد آنها نیروی انسانی ماهر و كارآیی را می‌خواهد. این نیروی انسانی،‌ خلاء موجود در بین زارعین و مهندسین ماشین‌های كشاورزی را پر می‌كند. فارغ‌التحصیلان این رشته می‌توانند در وزارت جهاد كشاورزی،‌ مراكز خدمات كشاورزی روستایی و عشایری، شركت‌های كشت و صنعت واحدهای تولیدی كشاورزی فعالیت نمایند.

درس‌های این رشته در طول تحصیل:

دروس پایه:رسم فنی، گیاه‌شناسی عمومی، ریاضیات، فیزیك الكتریستیه و مغناطیس

دروس اصلی:زراعت عمومی، باغبانی عمومی، خاكشناسی عمومی، روش‌های آبیاری، مقدمات ترویج و آموزش كشاورزی، مسـّاحی و نقشه‌برداری، عملیات كشاورزی

دروس تخصصی: تكنولوژی موتور، شناخت و كاربرد تراكتور، ماشین‌های تسطیح اراضی، ماشین‌های خاك‌ورزی، ماشین‌های كاشت و داشت، ماشین‌های برداشت، ماشین‌های تجهیزات ثابت زراعی، عملیات كارگاهی،‌ سرویس و تعمیر تراكتور وماشین‌های كشاورزی